Bağlanma stili ve ayrılıklar: bitişler seni neden böyle vurur

Ayrılık neden bazı insanları çok daha sert vurur

Biteli altı hafta oldu ve sen hâlâ gecenin biri uyanık, mart ayından bir konuşmayı yeniden okuyorsun. Ya da tam tersi oldu: bitti, tuhaf biçimde neredeyse hiçbir şey hissetmedin, kendini işe boğdun, ve ancak şimdi her şey düz ve uzak geliyor. İkisi de sıradan, ve hiçbiri o kişiyi ne kadar sevdiğin hakkında bir şey söylemiyor. Bağlanma stili ile ayrılıklar arasındaki bağ, dışarıdan aşırı tepki ya da duygusuzluk gibi görünen pek çok şeyi açıklıyor.

Ayrılık sadece bir insanı kaybetmek değildir. Sinir sisteminin güvenlikle yaptığı anlaşmayı kaybetmektir, ve bu ilişki başlamadan çok önce tutmayı öğrendiğin bir ipi sertçe çeker. Bu yüzden ayrılıktan sonraki yas ilişkinin süresine neredeyse hiç uymaz, ve bu yüzden aynı ilişkiyi aynı gün bırakan iki kişi bambaşka yönlere dağılabilir.

Bağlanma stilinin ayrılıkla ilgisi

Bağlanma stili, yakınlık hakkında erkenden öğrendiklerinin kısa adıdır: insanlar geri gelir mi, ihtiyaçların hoş karşılanır mı, uzanmak teselli mi getirir yoksa bir bedeli mi vardır. O erken dersler beklentiye dönüştü, ve ayrılık beklentilerin sonuna kadar açık sesle sınandığı andır.

Araştırmalar genellikle dört geniş örüntüden söz eder. Her biri farklı yas tutar.

Kaygılı ya da saplantılı bağlanma. Bitiş, zaten taşıdığın korkuyu doğrular. Yas burada gürültülü, bedensel ve protesto biçimindedir: göndermediğin mesajlar, gönderip pişman olduğun birkaçı, işlerin nerede bozulduğunu bulmak için son ayı baştan sarmak, bir konuşma daha için kendinle pazarlık etmek. Aslında seni çeken o kişi değil. Alarmın susmasının rahatlığı.

Kaçıngan-reddedici bağlanma. İlk haftalar neredeyse temiz geçebilir. Üretken olursun, arkadaşlarına iyi olduğunu söylersin ve bunu gerçekten böyle bilirsin. Yas geç ve yandan gelir, aylar sonra, çoğu zaman küçük bir şeyle. Bu örüntüdeki birçok kişi bunu, gerçekten düşünmeyi bıraktığı birini birden özlemek diye anlatır.

Korkulu-kaçıngan bağlanma. İki sistem birden çalışır, bu yüzden sonrası yorucudur. Geri dönmesini istersin ve gittiği için rahatlarsın, bazen aynı saat içinde. Yaklaşmak ile soğumak aylarca yer değiştirebilir ve her salınım sürdüğü sürece gerçek olan gibi hissettirir.

Güvenli bağlanma. Güvenli bağlananlar ayrılığa karşı korunaklı değildir, acıları da az değildir. Fark biçimdedir. Acı gelir, hissedilir, biriyle konuşulur ve karşı tarafın katılımını gerektirmeden yavaşça tutuşunu gevşetir.

Bunların hiçbiri kişilik tipi değil ve hiçbiri kalıcı değil. Bir zamanlar anlamlı olmuş stratejiler, yani güncellenebilirler.

Ayrılık tepkinin bağlanmadan geldiğine dair işaretler

Bağlanmanın sürüklediği yasın kendine has bir biçimi vardır. Olgulardan uzun yaşar, teselliye direnir ve çok farklı partnerlerle tekrarlanır. Kaçını tanıdığına bak.

• Şiddet ilişkiyi aşıyor: Üç aylık bir tanışma bir yıllık toparlanma çıkardı ve bu farkı ne kendine ne başkasına anlatabiliyorsun.
• Kişinin değil, ihtimalin yasını tutuyorsun: Özlediğinin çoğu kafanda kurduğun bir gelecek, gerçek haftalar ise çoğu zaman huzursuzdu.
• Kontrol etmek kapanışın yerine geçiyor: Profili, konumu, arkadaşlarının paylaşımları. Her bakış seni bir saat sakinleştiriyor, sonra bir akşamı alıp götürüyor.
• Üzülmek yerine hissizleştin: Hiçbir şey acıtmadı, doğrudan işe, spora ya da yeni birine geçtin, ve o düzlük bir türlü kalkmıyor.
• Özlem ile rahatlama arasında salınıyorsun: İkisi de tamamen doğru geliyor ve yön gün içinde birkaç kez değişebiliyor.
• Bitişin tamamını kendine dair bir hüküm sayıyorsun: Bu yürümedi değil, hiçbir şeyin yürümemesinin sebebi benim.
• Örüntü partnerler arasında tekrarlanıyor: Aynı sonrası, sana çok farklı davranmış insanların ardından geldi; bu kişiyi değil örüntüyü gösterir.
• Kapanmaya başladıkça yeniden açıyorsun: Bir mesaj, bir buluşma, cevaplar için bir konuşma daha, ve sayaç sıfırlanıyor.

Birkaçını tanımak ayrılığı kötü yönettiğin anlamına gelmez. Tepkinin bu ilişkiden daha eski olduğu anlamına gelir, ve eski tepkiler irade gücünden çok anlamaya yanıt verir.

Bu neden önemli

Bakılmamış bir ayrılık tepkisi pahalıdır, ve bedeli neredeyse hiç tek bir dramatik anda ödenmez. Küçük anlarda ödenir. Çoktan bitmiş bir konuşmaya harcanan saatlerce dikkat. Uykunun yerini alan kaydırma. Cevap hiç değişmediği için sormayı bırakan arkadaşlar. Kimsenin görmediği bir mevsim boyunca yüzde yetmişle biten işler.

Sonrasını da şekillendirir. Kaygılı yas insanı çoğu zaman fazla erken iletişime ya da alarm dinmeden yeni bir ilişkiye iter, bu da aynı örüntüyü yeni birine teslim etmek olur. Kaçıngan yas duyguyu atlayıp depolamaya eğilimlidir, ve depolanan yasın bu ilişkide değil bir sonrakinde ortaya çıkmak gibi bir huyu vardır. Bitişten sonra uzun süren düşük ruh hâli daha geniş bir şeye benzemeye de başlayabilir, bu yüzden yas ile depresyon belirtileri arasındaki farkı bilmek işe yarar: biri zaman ve destekle hafifler, diğeri çoğu zaman daha fazlasını ister.

Cesaret veren kısım gerçek. Bağlanma stratejileri öğrenilmiştir, ve öğrenilen şey pratikle değişir. İşe yarayanlar gösterişsizdir: iletişimi neredeyse değil gerçekten kapatmak; duyguyu, duyabilecek tek bir insana yüksek sesle söylemek; genel acı yerine belirli tetikleyiciyi fark etmek, çünkü tetikleyiciler hissettirdiklerinden daha belirlidir; ve düz haftaların başarısızlık kanıtı değil sürecin parçası olmasına izin vermek. Kazanılmış güvenliğe doğru hareket genellikle kendi örüntünü doğru anlatabilmekle başlar, ve bu bir beceridir, kişilik özelliği değil.

Kısa bir öz değerlendirme

Hangi örüntüyle uğraştığını daha net görmek istiyorsan, yapılandırılmış bir dizi soru seni oraya ilişkiyi yeniden sarmaktan daha hızlı götürür. Ücretsiz Bağlanma Stili Testi yakınlığı, çatışmayı, güven tazeleme ihtiyacını ve mesafeyi sorar, sonra cevaplarının nerede kümelendiğini gösterir.

Ne olduğu konusunda net olalım: bir tarama ve öz düşünüm aracı, tanı değil. İlişkinin neden bittiğini söyleyemez ve bir terapistle konuşmanın yerini tutmaz. Yapabildiği şey, muhtemelen yıllardır adsız hissettiğin bir örüntüye dil vermektir, ve değişim genellikle dilden başlar.