Vì sao mình cứ yêu những người không sẵn sàng về mặt cảm xúc?

Khi câu chuyện cũ cứ lặp lại

Nếu bạn từng tự hỏi "Vì sao mình cứ yêu những người không sẵn sàng về mặt cảm xúc?", bạn hoàn toàn không đơn độc. Có thể bạn nhận ra những người khiến bạn rung động nhất lại là người trả lời tin nhắn chậm, để kế hoạch lửng lơ, hoặc im lặng ngay khi mọi thứ bắt đầu gần gũi. Trong khi đó, những người tử tế, ổn định và rõ ràng quan tâm đến bạn lại có vẻ hơi nhạt. Điều này có thể khó hiểu và đau lòng, thậm chí khiến bạn nghĩ mình có vấn đề.

Bạn không có vấn đề gì cả. Vòng lặp này rất phổ biến, và thường trở nên dễ hiểu khi nhìn qua lăng kính của lý thuyết gắn bó. Những trải nghiệm gần gũi đầu đời đã dạy hệ thần kinh của bạn rằng tình yêu "phải" có cảm giác như thế nào. Nếu từng có lúc tình yêu thật bấp bênh, thì ngày nay sự bấp bênh vẫn có thể giống như "phản ứng hóa học".

Không sẵn sàng về mặt cảm xúc nghĩa là gì?

Người không sẵn sàng về mặt cảm xúc là người khó duy trì sự gần gũi một cách đều đặn. Họ có thể duyên dáng, vui vẻ và chu đáo trong những khoảnh khắc ngắn, nhưng rút lui khi mối quan hệ đòi hỏi sự mở lòng, cam kết hay quan tâm ổn định. Đôi khi họ vẫn còn vướng bận người cũ, bị cuộc sống riêng đè nặng, hoặc không thoải mái với cảm xúc sâu sắc. Thường thì họ nghiêng về kiểu gắn bó né tránh.

Bị cuốn hút bởi kiểu người này không có nghĩa là bạn cố tình chọn sai. Các nhà nghiên cứu về gắn bó mô tả rằng những người có kiểu gắn bó lo âu thường cảm thấy tia lửa mạnh mẽ với người né tránh. Sự kéo đẩy kích hoạt hệ thống gắn bó, và sự kích hoạt đó có thể rất giống tình yêu. Một người bình tĩnh, luôn có mặt không bật lên cùng hồi chuông báo động, nên cảm giác ấy dễ bị nhầm thành nhàm chán.

Còn có sự dễ chịu của những điều quen thuộc. Nếu cha mẹ hay người chăm sóc bạn hôm nay yêu thương, ngày mai lại xa cách, thì việc phải "giành" được sự chú ý của ai đó có thể khiến bạn thấy bình thường. Theo đuổi một người luôn ở xa một chút có thể lặng lẽ lặp lại một hy vọng cũ: nếu mình đủ tốt, cuối cùng họ sẽ chọn mình.

Dấu hiệu bạn cứ chọn những người không sẵn sàng

• Theo đuổi giống như phản ứng hóa học: Bạn bị hút mạnh nhất bởi những người mà bạn không bao giờ chắc họ có thích mình không.
• Người ổn định khiến bạn thấy chán: Khi ai đó nhất quán và rõ ràng, bạn mất hứng hoặc thấy bất an kỳ lạ.
• Bạn sống nhờ những mẩu vụn: Một tin nhắn ấm áp sau nhiều ngày im lặng có thể giúp bạn vui cả tuần.
• Bạn là người cố gắng nhiều nhất: Bạn lên kế hoạch, hỏi han và giữ cho mối quan hệ sống, còn họ vẫn mập mờ.
• Bạn biện minh cho dấu hiệu cảnh báo: Bạn tự nhủ họ chỉ bận, ngại ngùng hoặc đang chữa lành, dù vòng lặp đã quá rõ.
• Tâm trạng bạn phụ thuộc vào sự có mặt của họ: Họ gần thì bạn bay bổng, họ xa thì bạn rơi xuống đáy.
• Bạn mong mình là ngoại lệ: Một phần trong bạn tin rằng chỉ cần đủ kiên nhẫn, bạn sẽ là người cuối cùng chạm được tới họ.

Vì sao vòng lặp này quan trọng

Yêu những người không sẵn sàng về mặt cảm xúc có thể từ từ bào mòn giá trị bản thân của bạn. Khi bạn mất hàng tháng trời cố gắng có được sự gần gũi chưa bao giờ đến trọn vẹn, rất dễ kết luận rằng mình "quá nhiều" hoặc "chưa đủ". Lo âu thường tăng lên, giấc ngủ có thể bị ảnh hưởng, sự tập trung ở chỗ làm hay trường học có thể giảm, vì quá nhiều năng lượng dồn vào việc đọc tín hiệu và chờ tin nhắn.

Vòng lặp này cũng có thể khiến bạn không nhận ra những người sẽ đối xử tốt với mình. Nếu sự bình yên thấy xa lạ, bạn có thể rời bỏ những mối quan hệ lẽ ra đã trở thành điều an toàn và lâu dài. Theo thời gian, điều này có thể củng cố niềm tin rằng tình yêu lúc nào cũng phải đau.

Điều đáng hy vọng là các kiểu gắn bó không cố định. Nhiều người tiến dần tới điều mà các nhà tâm lý gọi là "an toàn có được", một cách kết nối vững vàng hơn, lớn lên nhờ sự tự nhận thức, các mối quan hệ nâng đỡ và đôi khi là trị liệu. Học cách chịu đựng cảm giác không thoải mái bên một người bình tĩnh, luôn có mặt thường là một trong những bước đầu tiên. Bạn có thể đọc thêm về các kiểu lo âu nếu nỗi lo thường dẫn dắt các mối quan hệ của bạn.

Thử nhìn lại chính mình

Hiểu kiểu gắn bó của chính mình có thể khiến vòng lặp này bớt bí ẩn đi rất nhiều. Bài trắc nghiệm kiểu gắn bó miễn phí của chúng mình là một công cụ tự chiêm nghiệm ngắn, giúp bạn nhận ra cách bạn thường phản ứng với sự gần gũi, khoảng cách và mâu thuẫn. Đây không phải chẩn đoán và không thể nói hết mọi điều về bạn. Hãy coi nó như một tấm gương giúp bạn thấy những xu hướng mà có lẽ bạn muốn khám phá.

Khi trả lời, hãy nghĩ về cách bạn thật sự cảm nhận và hành xử trong các mối quan hệ, thay vì cách bạn mong mình sẽ làm. Không có câu trả lời đúng hay sai, chỉ có thông tin giúp bạn hiểu bản thân một cách dịu dàng hơn.